Έθιμα του Πάσχα στις Σέρρες - Γράφει ο Παναγιώτης Καγιογλίδης

Με κατάνυξη και προσευχή γιορτάζεται η Ανάσταση του 

Θεανθρώπου σε όλες τις γωνιές της Ελλάδας με έθιμα 

που πολλές φορές έχουν τις ρίζες τους είτε στο Βυζάντιο είτε σε παγανιστικές τελετές της αρχαιότητας. Φυσικά από την λίστα των περιοχών με τα δικά τους έθιμα δεν θα μπορούσαν να λείπουν και οι Σέρρες...

Κόκκινο Πανί: Αυτό το έθιμο απαντάται σε όλη την Β, Ελλάδα. Την Μ. Πέμπτη αλλά και την Μ. Παρασκευή οι νοικοκυρές απλώνουν κόκκινα ή μαύρα υφάσματα έξω από τα σπίτια τους προκειμένου να δείξουν το πένθος τους για την Σταύρωση και τον ενταφιασμό του Χριστού. Το έθιμο φέρεται να ξεκίνησε από την Καστοριά.

Αδώνια: Την Μεγάλη Παρασκευή, κατά την περιφορά του Επιταφίου αναβιώνει σχεδόν σε όλα τα χωριά το έθιμο «Αδώνια» Σύμφωνα με το τελετουργικό του εθίμου, όταν ο Επιτάφιος πλησιάζει, κάθε νοικοκυρά τοποθετεί στο κατώφλι του σπιτιού της ή στην διασταύρωση ένα τραπεζάκι, πάνω στο οποίο έχει τοποθετήσει θυμίαμα και την εικόνα του Εσταυρωμένου, πλαισιωμένη από πασχαλιές και άλλα άνθη.

Αυγομαχίες: Στην Καστανούσα, αναβιώνουν οι «αυγομαχίες», που γίνονται τη δεύτερη μέρα του Πάσχα. Το έθιμο βρίσκει τις ρίζες του στον ελληνικό Πόντο και συμβολίζει την Ανάσταση του Κυρίου και τη σύγκρουση του καλού με το κακό. Η προετοιμασία των αυγών ξεκινάει από το Μάρτιο, όπου οι συμμετέχοντες στο διαγωνισμό ,ταΐζουν τις κότες τους μόνο με καθαρό σιτάρι και λίγο άμμο, για να κάνουν αυγά με γερό τσόφλι. Βασικός κανόνας του εθίμου είναι η χρήση μόνο αυγών κότας. Ο κάθε ένας που συμμετέχει στην «αυγομαχία» έχει στη διάθεσή του 30 αυγά και νικητής αναδεικνύεται αυτός που έχει τα λιγότερα σπασμένα αυγά.

Σπάσιμο γλάστρας: Πρόκειται για ένα ξεχασμένο έθιμο το οποίο σχεδόν έχει εκλείψει στην περιοχή μας. Το βράδυ της Μ. Παρασκευής μετά την περιφορά του Επιταφίου νεαρά παιδιά βγαίνουν στις γειτονιές και σπάνε γλάστρες προμηνύοντας το άνοιγμα του τάφου και την Ανάσταση του Χριστού. Οι νοικοκύρηδες άφηναν γεμάτες γλάστρες έξω από το σπίτι τους ειδικά για αυτό τον σκοπό. Στις μέρες μας το έθιμο διασώζεται μόνο στα Επτάνησα.

Το κάψιμο του Ιούδα: Στην Πεντάπολη και το Εμμανουήλ Παππά μετά το Χριστός Ανέστη οι κάτοικοι πυρπολούν ένα ομοίωμα του Ιούδα Ισκαριώτη το οποίο είναι κρεμασμένο από ένα ικρίωμα.

 Γεφύρια:  Στο Νέο Σούλι του αναβιώνει κάθε Μεγάλη Παρασκευή το μοναδικό έθιμο «Γεφύρια». Το έθιμο βρίσκει τις ρίζες του στα βάθη των αιώνων και συνεχίζεται από γενιά σε γενιά. Σύμφωνα με αυτό, νεαρές κοπέλες και παλικάρια, όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα μαζεύουν από τις αυλές των σπιτιών διάφορα λουλούδια και μεγάλα φύλλα δέντρων. Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής ξεκινά ο στολισμός των «Γεφυριών». Ξύλινες και μεταλλικές κατασκευές στο σχήμα γεφυριού τοποθετούνται ψηλά από τη μία πλευρά του δρόμου έως την άλλη.