17 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1973: Αποχαιρετισμός …Του Πάνου Νοτόπουλου [Αν. Καθηγητή, ΤΕΙ Σερρών]

Μόνον μελαγχολία μπορεί, πια, να προκαλεί η επί σειρά ετών, και τείνουσα να προσλάβει ‘αφασικά’ χαρακτηριστικά, ηχηρή απουσία του ΤΕΙ Σερρών
από κάθε εκδήλωση μνήμης της 17 Νοέμβρη αλλά και κάθε άλλου εθνικού εορτασμού, δημιουργώντας οδυνηρούς συνειρμούς και εγείροντας μείζονα ερωτήματα για την ‘επαρχιώτικη’ στάση του Ανώτατου Πνευματικού μας Ιδρύματος έναντι των  κοινωνικών, οικονομικών και πνευματικών επετείων και εκδηλώσεων.

«Ο σκεπασμένος από την σκόνη νεφρίτης
Κείται πάνω στο δρόμο
Και οι διαβάτες
Τον νομίζουν σκόνη.
Άσ’ τους να τον παίρνουν για σκόνη.
Όπου να ‘ναι κάποιος θα ανακαλύψει το νεφρίτη…»

[Κινέζικο ποίημα που παρέδωσε Βρετανός πράκτορας του ΜΙ6 στον Βίκτωρα Αναγνωστόπουλο, σύντροφο του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου στα χρόνια της δικτατορίας, λίγους μήνες πριν από την σύλληψη του Γιωτόπουλου στους Λειψούς.]

Η πρόσφατη, μάλιστα, οικονομική, εθνική και κοινωνική κρίση  υπογραμμίζει, με εκκωφαντικό τρόπο, την απουσία του από κάθε παράσταση διαμαρτυρίας, από κάθε βήμα, κινητοποίηση, forum διαλόγου, εν τέλει από κάθε ευρύτερο προβληματισμό όντας, πραγματικά ξεκομμένο από κάθε πνευματικό ρεύμα

.

τόσο της χώρας μας αλλά και της ευρύτερης ευρωπαϊκής και παγκόσμιας  …

Γενικευμένη σύγχυση εννοιών

Ειδικότερα, στις ημέρες μας, όπου μία γενικευμένη σύγχυση σχετικά με τις έννοιες ‘εξέγερση’, ‘επανάσταση’, ‘κράτος, ‘έθνος’,  η οποία πηγάζει από συνεχείς παραναγνώσεις της φιλοσοφίας του Διαφωτισμού και της μικροαστικής φιλολογίας περί Κράτους και Έθνους, καταδυναστεύει την ελληνική διανόηση και δημιουργεί ελλείψεις σε συστηματική σκέψη και κριτική, αφήνοντας το πεδίο ανοιχτό σε κάθε είδους ψευδεπίγραφη ‘πολιτική’ και ‘ιδεολογική’ χρήση των ‘λαικών αγώνων’, της ‘επαναστατικής θεωρίας’ και του ‘επιστημονικού’ λόγου.

Η απειλή της πολιτισμικής μας ομογενοποίησης

Είναι γνωστό και αποτελεί κοινό τόπο, ότι το δυτικό, εκκοσμικευμένο, μήνυμα κατέφθασε σε αυτόν το τόπο, στην πατρίδα μας, μαζί με την ιμπεριαλιστική κυριαρχία και την απειλή της πολιτισμικής μας ομογενοποίησης, της απώλειας της ταυτότητας, που μετέφερε ο τεχνικο-βιομηχανικός χείμαρρος και στον υπόλοιπο κόσμο, αναγκάζοντας την αντίσταση της απειλούμενης ταυτότητας να ‘γαντζωθεί’ στο ιδρυτικό της παρελθόν, χάνοντας το ‘προοδευτικό’ μέλλον που υποσχόταν η ανάπτυξη της επιστήμης και της ‘ratio’, ανάπτυξη που φανέρωνε όλο και περισσότερο τις αμφισημίες τους και επιστρέφοντας σε μία εντυπωσιακή άνοδο του φονταμενταλισμού, ολοκληρώνει τον ιστορικό κύκλο, όπου η κρίση του μοντέρνου, νεωτερικού πνεύματος, δηλαδή της προόδου, γεννά η ίδια αυτόν τον φονταμενταλισμό.

Που είναι οι άνθρωποι του πνεύματος;

Η πατρίδα αυτή, που –με κόπους, θυσίες και βάσανα- χτίστηκε με ψηφίδες και ογκόλιθους παρμένους από τους τραγικούς ποιητές, τον Σοφοκλή, τον Ευριπίδη, τον Αισχύλο, από τον Όμηρο, τον Ηρόδοτο, τον Θουκυδίδη, η Ελλάδα, αυτή που μας έμαθαν να αγαπούμε φτωχοντυμένοι δάσκαλοι μέσα σε κρύες σχολικές αίθουσες, βαστώντας στο ένα χέρι τον Ρήγα τον Βελεστινλή και στο άλλο τον Αδαμάντιο Κοραή, γονάτισε… Αλήθεια, πού είναι ο Κάλβος, ο Σολωμός, ο Παλαμάς, ο Σεφέρης, ο Ελύτης, ο Ρίτσος, ο Κατσαρός, ο Καρούζος…

Πού είναι ο ποιητής τώρα που τον χρειάζεται ο λαός, όσο ποτέ. Πού είναι ο Σ. Ζαμπέλιος, ο Παπαρηγόπουλος, ο Μ. Ρενιέρης ο Π. Γιαννόπουλος, ο Ι. Δραγούμης ο Κ. Άμαντος, ο Σ. Λάμπρου, ο Μ. Γεδεών, ο Γ. Κορδάτος, ο Δ. Γληνός, ο Σβορώνος, ο Κ. Παπαιωάννου, ο Η. Ηλιού, ο Π. Κονδύλης…

Που είναι ο λόγιος, ο επιστήμονας, να υψώσει φωνή σκεπάζοντας την μεθοδευμένη κακοφωνία των διαφόρων ασημαντοτήτων στα Μ.Μ.Ε, όπου οι  ‘εξωνημένοι και αργυρώνητοι’ της ενημέρωσης έρπουν μέσα στα ίδια τους τα εμέσματα της ‘επιστημονικής’ ψευδολογίας τους,  εξαπολύοντας την περιφρόνησή τους για τους αγώνες των πολιτών-πληβείων που τους χαλάνε την βολή με τις διαμαρτυρίες τους… πού είναι να στηρίξουν την αξιοπρέπεια και τον αυτοσεβασμό των πολιτών, τούτης της χώρας, που δοκιμάζονται ανηλέητα …

Συμπτώματα ακραίου εκφυλισμού

Ποτέ η πατρίδα δεν βίωσε παρόμοια ηθική και πνευματική κατάπτωση, αρχών, αξιών, προσώπων και θεσμών, που αφού προδιέγραψαν και προετοίμασαν –κατά την διάρκεια της ‘Μεταπολίτευσης’- τους όρους για έναν πλήρη πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό μετασχηματισμό, θέτει τον εαυτό της σε τροχιά πλήρους διάρρηξης των πνευματικών της προϋποθέσεων και αποσύνθεσης των υπαρξιακών της οριζουσών, δηλαδή του ιστορικού της ‘Συνειδέναι’, ολοκληρώνοντας, ως ένα,  ακόμη, κέλυφος της μετα-νεωτερικής ιστορικότητας, τον κύκλο της πλήρους (;) ενσωμάτωσής της στο πνευματικό και ανθρωπολογικό πρότυπο του Δυτικού πολιτισμού.

Η λεγόμενη ‘γενιά του Πολυτεχνείου’.

Ποτέ πολιτικό υπηρετικό προσωπικό δεν παρουσίασε τέτοια συμπτώματα ακραίου εκφυλισμού, πολιτικού αμοραλισμού και ηθικού ευτελισμού, όσο η λεγόμενη ‘γενιά του Πολυτεχνείου’.

Άβουλοι και μοιραίοι, αφού συνήψαν ‘συμβόλαια’ μόνιμης ηθικής και προσωπικής καταδίκης, αφού ‘θησαύρισαν’ διαχειριζόμενοι ‘πακέτα στήριξης’ και ‘πακέτα’ βοήθειας (βλ. Ευρωπαικά  προγράμματα) αποχαιρέτησαν, οριστικά, κάθε επαφή με την πραγματικότητα,  ολοκληρώνοντας ένα κύκλο πλήρους  καταστροφής…

Από κοντά και τα ‘παπαγαλάκια’ της εξουσίας, οι ‘ξεσκονίστρες’ τεχνο-ελίτ, καθηγητές των Πανεπιστημίων και των ΤΕΙ προσέφεραν ιδεολογικό άλλοθι στις επιλογές της μεταπολιτευτικής πολιτικής εξουσίας, αναπαράγοντας για τον εαυτό τους την διατήρηση των προνομίων, μέσα από ‘βαθυστόχαστες’ αναλύσεις ‘μηδαμινολογίας’ διαφόρων ‘ασημαντοφρόνων’ (κατά Κ. Καστοριάδη) διανοουμένων.

Απλοί θεατές στην επέλαση του αδηφάγου Κεφαλαίου

Και παραδίπλα, όλοι εμείς, ιδεολογικό και κοινωνικό αναλώσιμο αντίκρισμα των μεταπολιτευτικών ηγεσιών μας, απείκασμα της ίδιας ‘λαϊκίστικης’ και ‘κομπραδόρικης’ λογικής της πολιτικής εξουσίας αναπαραγμένης στο εσωτερικό των θρυμματισμένων, πια, κοινωνικών μας χώρων.

Απλοί θεατές στην επέλαση του αδηφάγου Κεφαλαίου, αδυνατώντας να κατανοήσουμε τις κοινωνικές σχέσεις και τις ιδιοπροσωπείες, δηλαδή, όντας ιδεολογικά ‘καθημαγμένοι΄, αναζητούμε πρόσφορο έδαφος στο μικροαστικό πεδίο της επαγγελματικής και της κοινωνικής μας ‘ανέλιξης’, κατοχυρώνοντας, για τους εαυτούς μας, ‘ρόλους’ και ‘αξιώματα’, τροφοδοτώντας, τελικά, την κοινωνική μας απαξίωση. και την προσωπική μας ευτέλεια.

Ο διανοούμενος δεν είναι ‘μεταπράτης’

Είναι τούτη η πτυχή της κοινωνικής μας ύπαρξης, ως έλλογων όντων και ακαδημαϊκών δασκάλων, να κινούμαστε, δηλαδή, μόνον σε προβλήματα ‘συμβατά’ με την άσκηση του ακαδημαϊκού μας έργου, μολονότι, αποτελεί κοινό τόπο, ότι πέρα από την οικονομική κρίση και την κοινωνική της εκδοχή, υφίσταται, σήμερα, ένα άλλο επίπεδο επενέργειας της κριτικής σκέψης και αυτό είναι το  γενικότερο επιστημολογικό-φιλοσοφικό, δηλαδή, το ιδεολογικό επίπεδο, πάνω από το οποίο τοποθετείται το οντολογικό-πνευματικό επίπεδο.

Υπό αυτήν την έννοια, ο ακαδημαϊκός δάσκαλος και ο διανοούμενος, γνήσιος θιασώτης και φορέας των ιδεών ενός οντολογικού και γνωσιολογικού διαλεκτικού δεσμού, λειτουργεί σε επίπεδο λόγου, ιδεών και πράξης.

Ο διανοούμενος δεν είναι ‘μεταπράτης’ αστικών ιδεολογημάτων υποστηρίζοντας κάποια νεφελώδη, εκσυγχρονιστικά εγχειρήματα αναμόρφωσης των ‘προγραμμάτων σπουδών’ (sic) και αναπαράγοντας σε όλη την κλίμακα της ακαδημαϊκής του συμπεριφοράς, τον σύγχρονο ‘εξουσιαστικό και ‘εργαλειακό’λόγο, έναν λόγο υποταγής  και εθελόδουλης παράδοσης σε αλλότρια κελεύσματα…

Οι ακαδημαϊκοί δάσκαλοι, όντας άνθρωποι ελεύθεροι, κρίνουν ελεύθερα και ανατρεπτικά, αμφισβητούν τις εξουσιαστικές δομές χειραγώγησης της σκέψης και διδάσκουν τις αρετές στους νέους ανθρώπους και όχι τα στενά ‘οικονομίστικα’, ‘εργαλειακά’ και ‘τεχνοκρατικά’ φληναφήματα των, δήθεν, ουδέτερων και γραφειοκρατικών επιστημονικών τους αντικειμένων.

Από τους προσωκρατικούς, το αρχαιοελληνικό ‘άτομο’ και την ιδιοπροσωπεία του, στην αγαπητική ελευθερία του βυζαντινού προσώπου και την πατερική ‘κοινωνία των προσώπων’, από την Οθωμανική κυριαρχία και την Λατινική επιβολή, στον ορθολογικό και Καρτεσιανό Δυτικό Διαφωτισμό, ο Έλληνας διανοούμενος  πετυχαίνοντας την σύγκραση του Ελληνισμού με την Ορθόδοξη ‘φιλοκαλική’ παράδοση, έδωσε το έξοχο ‘παράδειγμα’, στους λαϊκούς, κοινωνικούς επιστημονικούς, ιδεολογικούς και πάνω απ’ όλα πνευματικούς αγώνες για διαρκή αντίσταση απέναντι σε κάθε απόπειρα καθυπόταξης, προδιαγράφοντας και οριοθετώντας μία πορεία ανίχνευσης των μειζόνων παραμέτρων της συγκρότησης του ανθρωπολογικού υποδείγματος, που τόσο μεγάλη ανάγκη έχει σήμερα η πατρίδα και ο λαός μας!